MENU

W trosce
o zdrowe nerki

Profilaktyka kamicy nerkowej

Mechanizm powstawania kamieni nerkowych jest ciągle mało poznany. Znane są jednak czynniki, które zwiększają ryzyko tej choroby, dlatego do pewnego stopnia można zapobiegać kamicy nerkowej oraz jej nawrotom.

Kamica nerkowa jest schorzeniem powszechnym na wszystkich kontynentach, a niedocenianym w profilaktyce, dopóki nie zaczyna pojawiać się ból pod postacią kolki nerkowej. Jest to ból silniejszy niż bóle porodowe, jak oceniają go kobiety, które rodziły drogą naturalną. Bardzo istotne jest więc zapobieganie tej dolegliwości, która może dotknąć osób w każdym wieku.

Kamienie nerkowe tworzą się z substancji mineralnych obecnych w moczu, takich jak szczawiany, fosforany, kwas moczowy. Substancje te ulegają krystalizacji, gdy ich stężenie staje się zbyt duże, najczęściej wtedy, gdy przyjmujemy zbyt małą ilość płynów.

Czynnikiem ryzyka jest także dieta obfitująca w sól, szczawiany, słodzone napoje typu cola, produkty zawierające białko (mięso, nabiał), a także przyjmowanie preparatów z wapniem, witaminą D i C w dużych dawkach.

Nawracające zakażenia dróg moczowych również mogą przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych. Istotny wpływ ma mała aktywność fizyczna – siedzący tryb życia bądź unieruchomienie.

Niezależnie od czynnika sprawczego leżącego u źródła problemu, w zapobieganiu kamicy nerkowej i jej nawrotom konieczne jest przestrzeganie kilku ważnych zasad.

Nie żałuj sobie wody

W profilaktyce i leczeniu kamicy podstawową zasadą jest dostarczanie odpowiedniej ilości wody w diecie, tj. 30 ml/kg masy ciała, a przy rozpoznanej kamicy – 35 ml/kg masy ciała.

Picie dużej ilości płynów zapobiega zagęszczeniu moczu i krystalizacji substancji mineralnych, a także sprawia, że z dróg moczowych łatwiej usuwane są drobinki piasku nerkowego. Zmniejsza się także ryzyko zastoju moczu, który może prowadzić do infekcji dróg moczowych. W przypadku zakażenia przyjmowanie dużej ilości płynów pomaga usunąć bakterie z dróg moczowych oraz zapobiega rozszerzaniu się infekcji na inne obszary.

CO PIĆ W KAMICY NERKOWEJ

Zmodyfikuj jadłospis

Kamienie powstają najczęściej ze szczawianów wapnia i fosforanu wapnia, rzadziej z kwasu moczowego. Najrzadziej występują kamienie struwitowe (rodzaj kamieni fosforanowych) i cystynowe (cystyna to rodzaj białka).

Zalecenia dotyczące diety różnią się nieco w zależności od tego, jaki rodzaj kamieni dominuje u danego pacjenta.

Jeśli skład kamieni nie jest znany, stosuje się dietę polegającą na:

• ograniczeniu spożycia białka zwierzęcego, szczególnie przetworzonego mięsa (konserwy, wędliny), które jest źródłem substancji zakwaszających mocz;

• ograniczeniu spożycia soli i ostrych przypraw, wyeliminowaniu wysoko przetworzonych produktów i koncentratów spożywczych,

• zwiększeniu spożycia warzyw, które dostarczają potasu i przyczyniają się do zmniejszenia kwasowości moczu;

• unikaniu picia mocnej herbaty, kawy, alkoholu (w tym również piwa, które zawiera kamieniotwórcze puryny i jest kaloryczne);

• nie ma potrzeby ograniczać spożycia wapnia w postaci produktów mlecznych, natomiast nie wolno bez zalecenia lekarza przyjmować preparatów wapnia i witaminy D.

Ponadto w poszczególnych rodzajach kamicy stosuje się zróżnicowane zalecenia.

Dbaj o drogi moczowe

Częste, nawracające zakażenia układu moczowego mogą przyczyniać się do powstawania kamieni struwitowych, stąd zapobieganie infekcjom jest w profilaktyce kamicy koniecznością.

Należy zatem unikać wychłodzenia okolic lędźwi i podbrzusza, dbać o higienę okolic intymnych. Istotne jest także wyleczenie do końca każdej infekcji układu moczowego – niedoleczone zakażenia mogą nawracać.

Co najmniej raz w roku dobrze jest zrobić ogólne badane moczu, dzięki któremu lekarz łatwo wychwyci nieprawidłowości mogące wskazywać na infekcję bądź ryzyko kamicy nerkowej.

Nieocenioną pomoc w profilaktyce niosą zioła, które mają działanie zarówno moczopędne, jak i przeciwzapalne. Podczas leczenia infekcji dróg moczowych oraz gdy pojawi się piasek nerkowy, pomocniczo działają takie zioła jak kłącze perzu, liście brzozy, ziele nawłoci, korzeń pietruszki, ziele skrzypu, korzeń lubczyku, nasiona kozieradki czy ziele rdestu ptasiego. Można również zastosować kilkuskładnikowe preparaty, zawierające wyciągi z tych ziół. Zaleca się je także do stosowania w zapobieganiu nawrotom kamicy.

Należy też pamiętać o dostarczaniu wystarczającego poziomu magnezu i witaminy B6 w diecie, które zapobiegają najczęściej występującej kamicy szczawianowo-wapniowej. Unikajmy także przetrzymywania moczu mimo potrzeby mikcji. Sprzyja to namnażaniu się flory bakteryjnej w drogach moczowych i wyzwalaniu czynników zapalnych w organizmie.

CO SŁUŻY NERKOM?

Lecz choroby

Skłonność do kamicy nerkowej zauważono także w związku z chorobami ogólnoustrojowymi, jak nadczynność przytarczyc, choroba Leśniowskiego-Crohna, sarkoidoza, cukrzyca typu 2, otyłość, uwarunkowane genetycznie zaburzenia metaboliczne. Czynnikiem ryzyka są ponadto zaburzenia w odpływie moczu i jego zastój w obrębie dróg moczowych, spowodowane przerostem prostaty czy wadami anatomicznymi. W takich przypadkach zasadniczym elementem profilaktyki kamicy nerkowej jest leczenie choroby podstawowej.

EML: Fit/245/05-2021

Źródła:
Świniarski P.P., Kamica nerkowa - rodzaje, objawy, leczenie. Przegląd Urologiczny 2014; 84: 13-19
dr n. med. Robert Drabczyk Co to jest kamica nerkowa i jakie są jej przyczyny? Portal Medycyny Praktycznej, https:
www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa, dostęp 14.07.2021
Myśliwiec, M. Kamica nerkowa. Medycyna po Dyplomie 2018, 3, s. 14-20
mgr Małgorzata Wilkowska, Dieta w kamicy nerkowej. Portal dietetycy.org.pl, https:
dietetycy.org.pl/dieta-w-kamicach-nerkowych, dostęp 14.07.2021
dr n. med. Dominika Wnęk Dieta w kamicy nerkowej
Portal Medycyny Praktycznej, https:
www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/164280,dieta-w-kamicy-nerkowej

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Nerki – filtr naszego ciała. Jak są zbudowane i jaką rolę pełnią w organizmie?

Każdej doby w organizmie zachodzi mnóstwo procesów metabolicznych, których skutkiem jest powstawanie wielu zbędnych produktów. Co się z nimi dzieje? Układ moczowy usuwa je, filtrując i oczyszczając krew przepływającą przez nerki. Jest to tylko jedno z wielu zadań, które realizują te małe narządy. Dowiedz się, jak wygląda ich codzienna praca.

Nerki są parzystymi narządami układu moczowego znajdującymi się w górnej części jamy brzusznej, w przestrzeni zaotrzewnowej. Prawa jest o ok. 2 cm niżej niż lewa, ponieważ sąsiaduje z wątrobą. Każda z nerek ma kształt ziarna fasoli, bordowy kolor i średnią masę 120-200 g przy długości 10-12 cm. W tak niewielkim narządzie kryje się około miliona jednostek filtrujących. Zacznijmy jednak po kolei od zewnątrz.

Każdą nerkę chronią trzy warstwy. Pierwsza to powięź nerkowa zbudowana z tkanki łącznej włóknistej. Drugą jest torebka tłuszczowa. Pod nią znajduje się kolejna warstwa włóknista, czyli torebka włóknista nerki. Pod tą warstwą ochronną kryją się kolejne trzy: najpierw kora nerki wypełniona kulistymi skupiskami naczyń włosowatych, które nazywamy kłębuszkami nerkowymi (to naczyniowy początek nefronu, który sięga rdzenia nerki). Jeszcze głębiej znajduje się wspomniany już rdzeń nerki zawierający naczynia włosowate i kanaliki wytwarzające mocz. W samym centrum naszego przypominającego szkatułkę narządu kryje się miedniczka nerkowa, w której zbiera się mocz. Miedniczka nerkowa przypomina lejkowatą rurkę, która zwęża się, przechodząc w górny koniec moczowodu, którym mocz transportowany jest do pęcherza. Krew dociera do nerki dzięki tętnicy nerkowej, a po oczyszczeniu odprowadzana jest żyłą nerkową.

ZRÓB COŚ DOBREGO DLA SWOICH NEREK

Wytwarzanie moczu

Podczas przepływu krwi przez naczynia nefronów następuje usunięcie z niej produktów szkodliwych lub po prostu zbędnych, natomiast woda i inne substancje zostają zwrotnie wchłonięte do krwiobiegu. Całkowita objętość zawartego w organizmie osocza zostaje przefiltrowana w ciągu jednej doby około 30 razy, a w wyniku całego dobowego procesu powstaje ok. 150 l filtratu kłębuszkowego, czyli moczu pierwotnego. Blisko 99% tego płynu ulega zwrotnemu wchłonięciu. W ten sposób odzyskiwane są witaminy, sole mineralne oraz część wody. Finalnie pozostaje nam do wydalenia przez pęcherz średnio 1,5 l moczu na dobę. Co w nim jest? Głównie woda, a także mocznik (końcowy produkt przemiany białek), chlorki, sód, potas, fosforany, siarczany, kreatynina, kwas moczowy. Proporcje są różne, bowiem to właśnie nerki (sterowane m.in. przez hormony) utrzymują równowagę substancji mineralnych w organizmie. Mogą wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową oraz równowagę kwasowo-zasadową w organizmie. Odpowiadają również za bilans płynów, co wspomaga regulację wartości ciśnienia tętniczego krwi. W zależności od potrzeb mocz może być zagęszczany lub rozcieńczany.

– Bardzo ważne jest odpowiednie dostarczenie wody, bo wówczas nerki nie muszą „na siłę” filtrować, aby zatrzymać jej jak najwięcej w organizmie. Nerki odpoczywają więc, gdy mają pod dostatkiem wody – zaznacza lek. Mirosław Wojtulewicz, specjalista urologii FEBU.

Dodatkowe funkcje

Filtracja krwi i produkcja moczu to nie są jedyne zadania nerek. To w tych narządach dochodzi do ostatecznego uaktywnienia witaminy D1. Mają zatem swój udział we wzmacnianiu kości i poprawie odporności organizmu. W nerkach powstaje też erytropoetyna (EPO), potrzebna do produkcji czerwonych krwinek2.

Jak podsumowuje lek. Mirosław Wojtulewicz: – Nerki pełnią dwie zasadnicze funkcje w organizmie: wydzielniczą dotyczącą wytwarzanych w niej czynników, jak wspomniana erytropoetyna, oraz wydalniczą – związaną z usuwaniem zbędnych substancji.

TRZY ZIOŁA WSPOMAGAJĄCE PRACE NEREK

Możliwe komplikacje

Oznaki zaburzeń czynności układu moczowego i pracy nerek mogą być bardzo subtelne. Należy zatem niezwłocznie zgłaszać lekarzowi wszelkie niepokojące objawy związane z wydalaniem moczu, np. zbyt małą objętość dobową (mniej niż 500 ml) lub zbyt dużą; dziwny kolor. Mocz zdrowej osoby powinien być przejrzysty, w kolorze słomkowo-żółtym (pierwszy poranny może być ciemniejszy).

Ważne jest również regularne – raz w roku – wykonywanie badań kontrolnych moczu. Trzeba pamiętać, że z wiekiem pogarsza się zdolność filtracji kłębuszkowej. Nerki w wyniku naturalnego procesu starzenia się są też gorzej ukrwione i nie pracują tak wydajnie, słabnie również ich zdolność do zagęszczania, rozcieńczania i zakwaszania moczu. Dlatego osoby w podeszłym wieku, które nie spożywają codziennie odpowiedniej ilości płynów, są bardziej narażone na odwodnienie i związane z nim konsekwencje.

– Wśród wielu pacjentów istnieje przekonanie, że za obrzęki w organizmie odpowiadają choroby nerek. Jest ono prawdziwe jedynie w przypadku skrajnych przypadków niewydolności nerek, a więc co za tym idzie: nie tak powszechnych jak obrzęki. Za obrzęki obwodowe, a więc głównie kończyn dolnych, odpowiedzialne są w zdecydowanej większości choroby sercowo-krążeniowe – zaznacza ekspert.

EML: Fit/258/06-2021

Źródła:
Dittfeld A. et al. Wielokierunkowe działanie witaminy D.Ann.Acad.Med.Siles. 2014; 68: 47-52
Gołąbiowska-Staroszczyk S. et al. Erytropoetyna — alternatywne leczenie niedokrwistości u niemowląt.
Hematologia 2011;2(1):71-82
Gacka E., Więcek A. Rola zjawiska programowania płodowego w rozwoju chorób cywilizacyjnych. Nadciśnienie tętnicze 2012;16(2):63-74.
Atlas anatomii człowieka pod red. Steve Parker, Bellona, Warszawa 2007

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Jak powstają kamienie nerkowe?

Kamienie nerkowe to przyczyna bólu i dużego dyskomfortu. Krystalizują się przez lata, nie dając żadnych objawów. Kiedy jednak zaczną się przesuwać, pojawia się kolka nerkowa. Z czego są zbudowane? Jak zapobiec ich powstaniu? I w jaki sposób je usunąć? Odpowiadamy!

Kamienie nerkowe (przez specjalistów nazywane złogami) mogą powstawać w kielichach lub miedniczce nerkowej. Po jakimś czasie zaczynają przemieszczać się do moczowodu lub pęcherza moczowego.

KIEDY ZGŁOSIĆ SIĘ DO LEKARZA?

Jak powstają kamienie nerkowe?

Najczęściej są zbudowane ze szczawianu wapnia, ale mogą też powstać z fosforanów wapnia, moczanów, struwitu i cystyny. By doszło do uformowania się złogu, mocz musi być przesycony danym składnikiem, do czego przyczynia się m.in. nieprawidłowo zbilansowana dieta. Powstawaniu kamieni nerkowych sprzyja też zastój moczu i zakażenia układu moczowego oraz zbyt mała ilość przyjmowanych płynów.

Na pojawienie się kamieni nerkowych najbardziej narażone są osoby, w rodzinie których zdiagnozowano kamicę nerkową, zmagające się z osteoporozą, dną moczanową lub chorobą Leśniowskiego-Crohna, oraz takie, które przez dłuższy czas przebywały w klimacie tropikalnym albo pracują w suchym i gorącym środowisku. Powstawaniu złogów sprzyja również długie unieruchomienie oraz przyjmowanie suplementów wapnia.

Kamienie nerkowe same w sobie nie bolą. Mogą krystalizować się przez dłuższy czas bez żadnych objawów. Kiedy jednak zaczną się przesuwać do moczowodu, wywołują bardzo silny ból. Jest on związany z rozciąganiem torebki nerkowej, co jest konsekwencją utrudnionego odpływu moczu przez blokujący złóg w miedniczce lub moczowodzie.

Kolka nerkowa to typowy objaw kamicy. Mogą jej towarzyszyć nudności, wymioty, bladość skóry, poty. Jeśli dojdzie do zakażenia układu moczowego, pojawi się gorączka. To dość niepokojące objawy, dlatego nie wolno ich bagatelizować. Ich przyczyną mogą być nie kamienie nerkowe, lecz kamica żółciowa, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek lub „ostry brzuch”. Prawidłową diagnozę postawi lekarz, do którego warto się zgłosić w przypadku pojawienia się silnego bólu zlokalizowanego w okolicy lędźwiowej. Konsultacja ze specjalistą w trybie pilnym jest konieczna, gdy pojawią się objawy zakażenia układu moczowego.

JAKIE BADANIA WYKONUJE SIĘ W CELU ROZPOZNANIA KAMICY?

Jak usuwa się kamienie nerkowe?

W zdecydowanej większości przypadków kamień nerkowy sam przedostanie się do pęcherza moczowego. Ta bolesna „wędrówka” trwa kilka dni, po czym objawy ustępują. Zła wiadomość jest taka, że złóg może uformować się raz jeszcze, zwłaszcza jeśli zaniedbamy działania profilaktyczne.

Moczowód ma średnicę ok. 4 mm. Dzięki warstwie mięśniowej ma możliwość wykonywania ruchów perystaltycznych. Złogi o porównywalnej średnicy zostaną najpewniej wydalone samodzielnie. Są jednak trzy newralgiczne miejsca na przebiegu moczowodu, które blokują drogę złogu. Są to: zagięcie miedniczkowo-moczowodowe, skrzyżowanie moczowodu z naczyniami biodrowymi i ujście moczowodu do pęcherza. To właśnie tam najczęściej blokuje się złóg, co stanowi wskazanie do zabiegu. W tym przypadku najczęstszą metodą jest URSL, czyli wewnątrz moczowodowa litotrypsja złogu metodą laserową, ultradźwiękową lub mechaniczną. Wprowadzenie ureterorenoskopu następuje przez cewkę moczową w znieczuleniu.

Z kolei metodą najbardziej przydatną w przypadku pojedynczych złogów zlokalizowanych w kielichach lub miedniczce nerkowej i z reguły nie mniejszych niż 8 mm jest litotrypsja pozaustrojowa (ESWL). Metody tej praktycznie nie stosuje się do usuwania złogów z moczowodu.

Niekiedy specjaliści wykorzystują metodę przezskórnego usuwania złogów (PCNL). Polega ona na wytworzeniu przezskórnego tunelu do nerki o średnicy ok. 1 cm.

Na szczęście jednak operacyjne usunięcie złogów to ostateczność. W miarę postępu endourologii klasyczne metody operacyjne zostały ograniczone do skrajnych, powikłanych przypadków kamicy. Pamiętajmy o tym, że każde postępowanie zabiegowe jest ingerencją w homeostazę organizmu. Zapobieganie jest więc o wiele łatwiejsze i o wiele bardziej przyjazne zdrowiu.

W większości przypadków kamień sam opuści organizm, warto mu w tym nieco pomóc. Podstawą jest łagodzenie bólu. Można też sięgnąć po środki rozkurczające mięśnie gładkie. Pomogą ciepłe okłady i kąpiel.

Kamienie nerkowe to problem wielu z nas. Częściej dotyka mężczyzn. Odpowiednie działania profilaktyczne mogą pomoc zahamować proces tworzenia się kamieni.

EML Fit/256/06-2021

Źródła:
Sułowicz W, Stompór T, Drabczyk R., „Kamica nerkowa” [w:] Szczeklik A. „Choroby wewnętrzne” Medycyna Praktyczna, Kraków 2006: 1325–1332.

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Najważniejsze pytania o kamicę nerkową

Kamica nerkowa rozpoznawana jest wówczas, gdy w drogach moczowych obecne są nierozpuszczalne złogi (kamienie). Choroba przez wiele lat może nie dawać o sobie znać. Kiedy jednak zamanifestuje swoją obecność, problem okazuje się bardzo bolesny. Co warto wiedzieć o kamicy nerkowej oraz towarzyszącej jej kolce?

W przypadku kamicy nerkowej złogi mogą powstać w różnych odcinkach dróg moczowych. Najczęściej lokalizuje się je w kielichach lub miedniczce nerkowej. W większości przypadków zbudowane są ze szczawianu wapnia, rzadziej z fosforanów wapnia, moczanów, struwitu i cystyny. Substancje te w prawidłowych warunkach są rozpuszczane, jednak niekiedy dochodzi do zaburzenia równowagi między czynnikami hamującymi i sprzyjającymi krystalizacji. Sprzyjają temu różne czynniki, m.in. zbyt mała objętość przyjmowanych płynów, nawracające zapalenia układu moczowego, długotrwałe unieruchomienie oraz niektóre leki i suplementy diety.

Kolka nerkowa objawem kamicy

Kamica nerkowa rozwija się bezobjawowo przez dłuższy czas. Kiedy jednak kamienie zaczną się przemieszczać, z trudem przeciskając się przez wąskie światło moczowodu, wówczas chory zacznie odczuwać ból. To kolka nerkowa, której mogą towarzyszyć nudności i wymioty, bladość skóry, krwiomocz. Jeśli dołączy do niej zapalenie układu moczowego, które jest następstwem infekcji drobnoustrojami, wówczas pojawi się też gorączka.

Ból w przypadku kolki zlokalizowany jest w okolicy lędźwiowej i promieniuje w kierunku spojenia łonowego, zewnętrznych narządów płciowych i wewnętrznej powierzchni ud. Jest bardzo silny i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Często mobilizuje nas do przyjazdu na szpitalny oddział ratunkowy. I słusznie, bo podane dożylnie leki szybko uśmierzą ból. Wyniki wykonanych badań, zwłaszcza USG układu moczowego i RTG przeglądowe jamy brzusznej, pozwolą lekarzowi postawić diagnozę i wykluczyć inne przyczyny bólu. To bardzo ważne zwłaszcza w przypadku pierwszego epizodu kolki.

Niekiedy ból utożsamiany z przemieszczaniem się kamieni może wiązać się z innymi, znacznie poważniejszymi dolegliwościami m.in. z ostrymi chorobami jamy brzusznej, rosnącymi guzami nerek czy ostrym śródmiąższowym zapaleniem nerek. Stąd tak ważne jest zachowanie czujności.

RODZAJE KAMIENI NERKOWYCH

Kto znajduje się w grupie ryzyka?

Ryzyko wystąpienia lub nawrotu kamicy nerkowej jest wyższe u osób, w rodzinie których występowała ta choroba, cierpią na nawracające infekcje dróg moczowych, zmagają się z chorobami nerek oraz mają stwierdzone wady anatomiczne dróg moczowych. W grupie ryzyka są też pacjenci, w diecie których dominuje mięso, sporo jest soli oraz produktów bogatych w szczawiany (np. szpinaku, buraków, orzechów). Chorobie sprzyja też nadwaga.

Co robić, gdy pojawi się kolka nerkowa?

Najważniejsze to dużo pić. W ten sposób nieco przyspieszymy wydalanie kamienia. Trzeba też uśmierzyć ból. O ile nie ma przeciwwskazań, można sięgnąć po niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Trzeba jednak uważać, by nie przekroczyć zalecanej dawki dobowej. Pomocne może się też okazać zastosowanie leków rozkurczających mięśnie gładkie. Ulgę przynosi również stosowanie ciepłych okładów oraz kąpiel w cieplejszej wodzie.

O TYM WARTO PAMIĘTAĆ!

Jak zapobiec nawrotowi kolki nerkowej?

Zła wiadomość jest taka, że kolka nerkowa ma charakter nawrotowy, a to oznacza, że epizody bólowe mogą pojawić się co kilka miesięcy lub lat. Ale jest też dobra informacja: stosowanie się do zaleceń lekarza, zwracanie uwagi na dietę oraz sięganie po preparaty ziołowe może znacznie zminimalizować ryzyko ponownego ataku kolki.

Podstawą jest picie odpowiedniej ilości wody. To ona powinna być pierwszy wyborem w sytuacji, gdy chcemy ugasić pragnienie. Spożywanie jej w odpowiedniej ilości ułatwi oczyszczanie dróg moczowych z drobnych kryształków (piasku). To właśnie one z czasem łączą się, oblepiając kolejnymi warstwami, i powodują ból w chwili, gdy zaczynają się przemieszczać.

Nie bójmy się też picia wieczorem i tuż przed pójściem spać. Pod koniec dnia mocz się zagęszcza i u osób, które mają predyspozycje do rozwoju kamicy nerkowej, sprzyja to powstawaniu złogów.

Dobre efekty daje także stosowanie dostępnych w aptece preparatów ziołowych. Ich moc znana jest w medycynie od lat. Wykazują działanie przeciwzapalne i moczopędne, dzięki czemu łatwiej przebiega proces wydalania piasku nerkowego. Wśród składników takich preparatów można znaleźć m.in. liść brzozy, nasiona kozieradki, korzeń lubczyka, kłącze perzu, korzeń pietruszki, ziele nawłoci i ziele rdestu ptasiego. Rośliny te znane są z działania moczopędnego i przeciwzapalnego.

Kamica nerkowa, zwłaszcza towarzysząca jej kolka, to bardzo bolesna dolegliwość. Warto robić wszystko, by jej uniknąć.

EML: Fit/249/06-2021

Źródło:
Borkowski A. (red.), „Urologia” – podręcznik dla studentów; Wydanie 2, PZWL 2015

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Zioła na zdrowie dróg moczowych

Jednym z najważniejszych działań, utrzymujących nerki i drogi moczowe w dobrej kondycji, jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów. Oprócz picia dużej ilości wody mineralnej o niskim stopniu mineralizacji dobrym sposobem jest stosowanie ziół.

Niezwykle istotne w profilaktyce kamicy nerkowej jest nie tylko zwiększenie ilości wydzielanego moczu, lecz także przeciwdziałanie stanom zapalnym i zakażeniom dróg moczowych. Obydwa efekty można osiągnąć, stosując napary i odwary z ziół o działaniu moczopędnym, co pozwala na regularne „przepłukiwanie” dróg moczowych. Jest to działanie pożądane zarówno w profilaktyce, jak i w terapii zakażeń oraz stanów zapalnych dróg moczowych.

O ile farmakologia w innych schorzeniach zdecydowanie wyparła preparaty ziołowe na drugi plan, o tyle w schorzeniach dróg moczowych, a w szczególności kamicy moczowej, preparaty ziołowe nadal zajmują wysokie miejsce w profilaktyce i leczeniu zachowawczym (poza leczeniem przeciwbólowym).

Preparaty na bazie wyciągów z ziół są dostępne w aptekach. Ich zaletą jest ściśle określone, standaryzowane stężenie substancji czynnych. Leki te zalecane są pomocniczo w leczeniu zakażeń i stanów zapalnych dróg moczowych, a także profilaktycznie w kamicy nerkowej i do usuwania tzw. piasku nerkowego. Warto zwrócić uwagę na wygodę stosowania preparatu oraz jego bogaty skład.

JAK PARZYĆ ZIOŁA

Kłącze perzu

Działanie moczopędne mają obecne w kłączu olejek eteryczny oraz mannitol i kwas glikolowy. Odwar z tej rośliny stosowany był tradycyjnie w zapobieganiu i leczeniu stanów zapalnych nerek, cewki moczowej i przy kamicy nerek. Obecnie jest zalecany w terapii pomocniczej stanów zapalnych dróg moczowych, np. w zapaleniu pęcherza moczowego lub cewki moczowej.

Liść brzozy

Zarówno doświadczenie medycyny ludowej, jak i badania kliniczne wykazały, że odwar z liści brzozy zwiększa wydzielanie moczu. Działanie to jest warunkowane prawdopodobnie przez zawartość flawonoidów i potasu. Zarówno napary, odwary, jak i sok oraz ekstrakty z liści brzozy stosowane są pomocniczo w stanach zapalnych układu moczowego.

Ziele nawłoci

Ziele nawłoci zawiera biologicznie aktywne substancje z grupy flawonoidów, saponin, garbniki, olejek eteryczny, polisacharydy oraz glukozydy fenolowe. Roślina ta ma działanie moczopędne i przeciwzapalne, a także słabo rozkurczające. Ziele nawłoci jest wskazane do stosowania jako środek zwiększający ilość wydalanego moczu w stanach zapalnych dróg moczowych, w zakażeniach dróg moczowych oraz w ich zapobieganiu, a także w zapobieganiu kamicy nerkowej.

Korzeń pietruszki

Do składników czynnych pietruszki należą m.in. olejek eteryczny, polisacharydy, glikozydy, fitosterole. Z uwagi na znaczną zawartość potasu korzeń pietruszki zwiększa ilość wydalanego moczu, niwelując nadmiar kwasu moczowego i mocznika. Wyciągi z korzenia pietruszki zwiększają przepływ krwi przez nerki, nasilają przesączanie moczu w kłębuszkach nerkowych, rozkurczają mięśnie gładkie układu moczowego, obniżają stan zapalny. Preparaty z pietruszki znajdują zastosowanie w w kamicy dróg moczowych, stanach zapalnych nerek i pęcherza moczowego.

Ziele skrzypu

Skrzyp wykazuje działanie moczopędne, co jest związane z dużą zawartością w jego składzie flawonoidów i kwasów fenolowych. Wspomaga ”przepłukiwanie” dróg moczowych z bakterii oraz wypłukiwanie drobnych złogów kamiczych, ale ponieważ nie jest silnie moczopędny, nie powoduje odwodnienia organizmu i zaburzeń równowagi elektrolitowej. Jest pomocniczo stosowany w infekcjach dróg moczowych, pęcherza moczowego oraz – pomocniczo - w profilaktyce i leczeniu kamicy dróg moczowych.

Nasiona kozieradki

Nasiona kozieradki zawierają biologicznie czynne substancje, takie jak saponiny steroidowe, flawonoidy, sterole, alkaloidy. Mają działanie przeciwzapalne, dzięki czemu wyciągi z nasion kozieradki znakomicie sprawdzają się jako środek pomocniczy w leczeniu zakażeń i stanów zapalnych dróg moczowych.

Korzeń lubczyka

Olejek eteryczny, kumaryny i flawonoidy zwiększają ilość wydzielanego moczu. Związki alkiloftalidowe i flawonoidy działają rozkurczowo na mięśnie gładkie dróg moczowych. Tradycyjnie lubczyk jest stosowany w profilaktyce kamicy dróg moczowych oraz w leczeniu infekcji i stanów zapalnych układu moczowego.

Ziele rdestu ptasiego

Ziele rdestu ptasiego zawiera m.in. flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, kwas salicylowy (ok. 1%), kwas kawowy o działaniu przeciwzapalnym. Jako środek moczopędny ziele rdestu stosowane było już w starożytności. Obecnie wskazania to m.in. profilaktyka kamicy dróg moczowych oraz – pomocniczo – stosowanie w leczeniu kamicy dróg moczowych, stanów zapalnych nerek i pęcherza moczowego.

Łuski cebuli

Wywary i odwary z łusek cebuli działają moczopędnie. Ponadto łuski cebuli są bogatym źródłem kwercetyny, biologicznie czynnej substancji o działaniu silnie przeciwzapalnym. Flawonoidy zawarte w łuskach cebuli są słabo rozpuszczalne w wodzie, dlatego do ich ekstrakcji konieczne jest użycie etanolu – stąd w produktach leczniczych stosuje się wyciągi alkoholowe z łusek cebuli.

KONSULTACJA SPECJALISTY KONIECZNA

EML: Fit/244/05-2021

Źródła:
Jerzy Lutomski, Jan Hasik, Fitoterapia w urologii http:
www.czytelniamedyczna.pl/2449,fitoterapia-w-urologii.html
https:
zywienie.medonet.pl/produkty-spozywcze/ziola/jak-zaparzac-ziola-by-rzeczywiscie-dzialaly/7ej06vc
Izabela Czapska-Pietrzak, Elżbieta Studzińska-Sroka, Wiesława Bylka Kłącze perzu (Graminis rhizoma) – związki czynne i aktywność biologiczna, http:
www.czytelniamedyczna.pl/6128,kcze-perzu-graminis-rhizoma-zwizki-czynne-i-aktywno-biologiczna.html
Justyna Baraniak, Małgorzata Kania-Dobrowolska, Działanie moczopędne wybranych surowców roślinnych, http:
www.czytelniamedyczna.pl/6744,dzialanie-moczopedne-wybranych-surowcow-roslinnych.html
Henryk Różański, Pietruszka – Petroselinum w fitoterapii https:
rozanski.li/461/pietruszka-petroselinum-w-fitoterapii/
Kilar M., Kilar J., Różański H., Wykorzystanie kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum L.) w zielarstwie i fitoterapii, Herbalism, 2016, 1 (2), s. 89–106
Lubczyk – Levisticum w praktycznej fitoterapii, https:
rozanski.li/259/lubczyk-levisticum-w-praktycznej-fitoterapii/
T.Piechowiak, R. Józefczyk, M. Balawejder, Przetwarzanie odpadów z produkcji cebuli w żywność funkcjonalną. https:
repozytorium.ur.edu.pl/bitstream/handle/item/5715/11%20piechowiak-przetwarzanie%20odpad%C3%B3w.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Produkty, których powinieneś unikać przy kamicy nerkowej

Odpowiednia dieta może znacznie zmniejszyć ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych u osób z predyspozycjami. Ich przeciskanie się przez moczowód to bardzo bolesny proces, któremu lepiej zapobiec. W jaki sposób? Oto kilka podpowiedzi.

Pij wodę na zdrowie!

Podstawą profilaktyki kamicy nerkowej jest odpowiednia dieta oraz właściwa podaż płynów w tym wody. Zaleca się wypijać nie mniej niż 2,5-3 l płynów dziennie (ilość wydalanego moczu powinna wynosić co najmniej 2-2,5 l/dobę o lekkim słomkowym zabarwieniu), aby zapobiec zagęszczeniu moczu co zwiększa ryzyko krystalizacji i powstawania złogów. Najlepszym wyborem jest woda niskozmineralizowana, bezsmakowa o neutralnym pH.

Trzeba też pamiętać, by po wodę częściej sięgać w upalne dni, podczas Zwiększonego wysiłku fizycznego, np. w czasie treningu w słońcu czy dużej wilgotności powietrza, oraz w trakcie choroby (zwłaszcza jeśli przebiega z gorączką). Istotne jest też, by pić wodę małymi porcjami, regularnie przez cały dzień, również wieczorem, przed snem.

Warto wykluczyć alkohol. I to pod każdą postacią. Mitem jest przekonanie, że piwo usprawnia pracę nerek, wręcz przeciwnie – jeśli nie pijemy odpowiedniej ilości wody, wówczas spada tempo tworzenia moczu i wzrasta jego gęstość (ciężar właściwy). A to sprzyja powstawaniu kamieni nerkowych.

JAK WYROBIĆ NAWYK PICIA WODY?

Dieta w kamicy nerkowej

Ryzyko rozwoju kamicy nerkowej warto ograniczyć za pomocą diety. Wśród ogólnych zaleceń jest ograniczenie spożycia białka zwierzęcego-zakwasza mocz i zmniejsza stężenie cytrynianów, oraz zmniejszenie spożycia soli sodowej do 1,2 g. Zwiększenie spożycia warzyw oraz błonnika pochodzącego z pełnoziarnistych produktów oraz magnezu, zmniejsza on formowanie się macierzy z której krystalizują kryształy. Kamica moczowa występuje częściej u osób prowadzących siedzący tryb życia. Regularna aktywność fizyczna z uwzględnieniem odpowiedniego nawodnienia w czasie i po wysiłku zmniejsza ryzyko występowania kamicy układu moczowego.

Wśród zaleceń dietetycznych znajdziemy również bardziej szczegółowe wytyczne. Są one uzależnione od składu chemicznego złogów.

Kamica szczawianowo-wapniowa

Ten rodzaj kamicy występuje w przypadku zbyt dużej ilości szczawianów w moczu, podczas chorób zapalnych jelit, po resekcji jelit, w bardzo dużej podaży kwasu askorbinowego (witamina C), w niedostatku pirodoksyny (B6) oraz w zaburzonej ekstrakcji jonów wodorowych przez nerki. Ograniczeniu w codziennej diecie podlegają produkty bogate wapń oraz szczawiany. Niewskazany jest szpinak, szczaw, rabarbar, boćwina, figi suszone, rodzynki, czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, konserwy mięsne oraz rybne, kiszonki, koncentraty zup i sosów, przyprawy ostre oraz przyprawy z dodatkiem glutaminianu sodu. Zalecana jest duża ilość płynów, soki owocowe, owoce cytrusowe, produkty zbożowe z pełnego ziarna, warzywa – ogórki, cebula, kukurydza. W kamicy szczawianowo-wapniowej zaleca się też znacznie ograniczyć źródła cukrów prostych i tłuszczu, który nasila wchłanianie szczawianów.

Kamica fosforanowo-wapniowa

W tym rodzaju kamicy głównym składnikiem złogów jest fosforan wapnia, który tworzy się w moczu o odczynie zasadowym. Odczyn ten wynika z zakażenia bakteriami rozkładającymi mocznik na amoniak i dwutlenek węgla.

W codziennym jadłospisie należy ograniczyć sól i produkty bogate w fosforany, wapń oraz szczawiany (mleko, przetwory mleczne, jaja, sery podpuszczkowe, rośliny strączkowe, konserwy rybne). Jednocześnie należy zwiększyć podaż magnezu, cytrynianów oraz płynów. Wskazane są także pokarmy zakwaszające, takie jak mięso, ryby, wędliny oraz pieczywo.

CZYM ZASTĄPIĆ SÓŁ W DIECIE?

Kamica moczanowa

W kamicy tej złogi tworzą się z kwasu moczowego, który w normalnych warunkach występuje w stanie rozpuszczonym. Kwas moczowy powstaje w rezultacie hydrolizy zasad purynowych i powinien zostać wydalony przez nerki. Ten rodzaj kamicy wymaga intensywnego nawadniania. Wskazane jest wypijanie ok. 3 l płynów na dobę, również w godzinach wieczornych.

Z diety trzeba wyeliminować produkty, z których powstaje duża ilość kwasu moczowego (powyżej 100 mg). Są to ryby (łososia, makrelę, pstrąga), krewetki, podroby, brokuły, brukselkę, paprykę, grzyby, kukurydzę. Nie jest wskazane picie alkoholu oraz solenie potraw. Wskazane są warzywa i owoce (najbardziej korzystny wpływ mają cytryny, ponieważ zwiększają przemianę puryn), ziemniaki, mleko, ser twarogowy chudy, jogurt naturalny, kefir naturalne, miód.

Kamica fosforanowa (struwitowa)

To jedna z rzadziej rozpoznawanych rodzajów kamicy. Dotyka 2–4% chorych, wśród których przeważają kobiety. W leczeniu żywieniowym najważniejszą zasadą jest zmniejszenie spożycia fosforanów (ich źródłem są sery dojrzewające, sery topione, mleko, żółtko jaja, mięso i jego przetwory, podroby, ryby, konserwy, kakao, czekolada, orzechy, suche nasiona roślin strączkowych, produkty zbożowe gruboziarniste). Rekomendowane jest zwiększenie dobowej podaży płynów. W przypadku, gdy w urynie występuje małe stężenie cytrynianów i magnezu należy zwiększyć podaż soków i owoców cytrusowych oraz warzyw obfitujących w magnez (np. kukurydza). Dieta powinna być też niskosodowa.

Kamica cystynowa

Głównym założeniem leczenia żywieniowego jest minimalizacja ilości cysteiny w codziennej diecie. Bogate w ten aminokwas siarkowy są produkty nabiałowe. Ważne jest również zwiększenie podaży płynów dwukrotnie w stosunku do normalnego dziennego zapotrzebowania, czyli około 3-4 l/dzień. Zaleca się również zwiększanie podaży witaminy B6. Produkty, które należy wyłączyć lub ograniczyć w diecie w tym rodzaju schorzenia to: jaja, pszenica, soja, mięso, ryby, wędliny oraz sól. Podstawą jadłospisu powinny być produkty roślinne, mleko i jego przetwory.

Dieta w kamicy nerkowej w dużej mierze obejmuje zasady zdrowego i racjonalnego odżywiania. Zmiany w jadłospisie z pewnością wyjdą nam na zdrowie i poprawią samopoczucie.

EML: Fit/257/06-2021

Źródła:
Myśliwiec M, Brzóska Sz. Brzóska Sz., „Kamica moczowa” [w:] Myśliwiec M. „Choroby nerek”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008: 371–380.
Sułowicz W, Stompór T, Drabczyk R., „Kamica nerkowa” [w:] Sczeklik A. „Choroby wewnętrzne” Medycyna Praktyczna, Kraków 2006: 1325–1332.
https:
www.biziel.umk.pl/assets/files/Kamica_nerkowa.pdf

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Jak radzić sobie ze złogami w nerkach i zapobiec rozwojowi kamicy?

Kamica nerkowa to jedna z częściej diagnozowanych dolegliwości układu moczowego. Za chorobę odpowiadają obecne w moczowodach złogi, potocznie zwane kamieniami. W jaki sposób powstają i czy można temu zapobiec?

Jak powstają kamienie moczowe?

O kamicy moczowej mówimy wtedy, gdy w obrębie dróg moczowych znajduje się złóg, potocznie nazywany kamieniem. Do jego powstania przyczyniają się substancje obecne w moczu, które w prawidłowych warunkach powinny zostać rozpuszczone. Niekiedy jednak jest ich zbyt dużo. Wówczas te drobne początkowo kryształki powiększają się poprzez wzrost wokół pojedynczego jądra krystalizacji.

Kamień moczowy z czasem zacznie się przesuwać przez moczowód. Jest to dość bolesny proces i może trwać kilka dni. To tzw. kolka nerkowa.

Kamienie mogą być zbudowane z różnych substancji i ich połączeń. Najczęściej występujące to kamienie szczawianowo-wapniowe. Do ich powstania przyczynia się mała podaż płynów oraz dieta bogata w białko pochodzenia zwierzęcego (mięso, podroby). Sprzyja im też spożywanie w nadmiarze źródeł szczawianów, czyli mocnej herbaty, szpinaku, rabarbaru, szczawiu czy botwiny. Kamienie tego typu powstają także częściej u osób, które zmagają się z cukrzycą i chorobami tarczycy oraz nawracającymi zakażeniami układu moczowego.

Kamienie nerkowe

Często rozpoznaje się też kamienie fosforanowo-wapniowe, do powstania których również przyczyniają się częste infekcje układu moczowego. Rzadziej kamicę nerkową powodują kamienie moczanowe, które zbudowane są z kwasu moczowego. Ich powstanie może mieć związek z niedoborem magnezu.

Najrzadziej powstają kamienie zbudowane z cystyny, czyli aminokwasu, który wchodzi w skład białek w naszym organizmie. W prawidłowych warunkach powinien się rozpuścić, jednak czasem nie jest to możliwe i dochodzi do wytrącania się kamieni. Sprzyjają temu uwarunkowania genetyczne.

W praktyce klinicznej i ambulatoryjnej rozpoznanie rodzaju kamieni nie jest aż tak istotne. W niewielkim stopniu przekłada się to na sposób postępowania leczniczego. Zdecydowanie ważniejsze jest właściwe odżywianie. Podstawą jest zbilansowana dieta bez niedoborów, głównie magnezu i witamin B1 i B6 oraz bez nadmiaru węglowodanów, szczególnie cukrów prostych. Istotne jest też ograniczenie spożycia białek zwierzęcych (zwiększają stężenie mocznika).

Pij na zdrowie!

W profilaktyce kamicy nerkowej bardzo ważne jest picie odpowiedniej ilości płynów, ok. 2 l na dobę. Zapotrzebowanie na nie zwiększa się w upalne dni, w czasie chorób przebiegających z gorączką oraz podczas aktywności fizycznej. Najlepsza do picia jest woda filtrowana, niskozmineralizowana. Należy ją pić regularnie w małych porcjach, również wieczorem. Dlaczego to tak istotne?

Duża ilość wypijanych płynów to zwiększenie dobowej produkcji moczu. A to jedyny sposób na oczyszczenie dróg moczowych i zmniejszenie stężenia krystalizujących się np. moczanów, szczawianów czy fosforanów.

Podstawą jadłospisu powinny być świeże warzywa i owoce. Warto też ograniczyć spożycie alkoholu (wbrew powszechnej opinii piwo nie wspomaga pracy nerek). Bardzo ważna jest także normalizacja masy ciała. Nadprogramowe kilogramy i siedzący tryb życia sprzyjają rozwojowi kamicy nerkowej.

W grupie ryzyka są osoby zmagające się z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami układu moczowego, nadczynnością przytarczyc, sarkoidozą lub po przebytych operacjach układu pokarmowego. W ich przypadku działania profilaktyczne są szczególnie ważne.

Można też sięgnąć po zioła. Kłącza perzu, nasiona kozieradki, ziele nawłoci to tylko niektóre z roślin wykazujących działanie przeciwzapalne i moczopędne. Poleca się je osobom, u których badanie wykazało obecność tzw. piasku moczowego oraz pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych oraz w kamicy nerkowej.

Profilaktyka kamicy nerkowej to nic innego jak elementy zdrowego trybu życia. Każdy z nas powinien z uwagą przyjrzeć się swojej diecie, zadbać o regularne picie wody oraz aktywność fizyczną. Z pewnością wyjdzie to nam na zdrowie.

EML: Fit/248/06-2021

Źródła:
Borkowski A. (red.), „Urologia” – podręcznik dla studentów; Wydanie 2, PZWL 2015
Świniarski P.P., „Kamica nerkowa - rodzaje, objawy, leczenie”, Przegląd Urologiczny 2014/2 (84

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Atak kolki nerkowej. Jak sobie pomóc?

Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi pacjenci zgłaszają się na szpitalne oddziały ratunkowe, jest atak kolki nerkowej. Trudno się temu dziwić, bo ból towarzyszący tej dolegliwości jest bardzo silny i budzi niepokój.

Ból, jaki towarzyszy kolce nerkowej, jest dotkliwy. Pojawia się w okolicy lędźwiowej, ale może też promieniować w kierunku spojenia łonowego, zewnętrznych narządów płciowych i wewnętrznej powierzchni ud. Ma charakter bólu trzewnego. W przypadku kamicy nerkowej to efekt rozciągania, napinania torebki nerkowej w wyniku utrudnienia odpływu moczu przez blokujący złóg w miedniczce nerkowej lub moczowodzie. Towarzyszą mu niekiedy inne objawy, m.in. nudności, wymioty, potliwość, problem z oddawaniem moczu, a nawet krwiomocz. Nie wolno ich bagatelizować. Najlepiej zgłosić się do lekarza, który postawi właściwą diagnozę, zwłaszcza jeśli z atakiem kolki nerkowej mamy do czynienia po raz pierwszy. Kontakt ze specjalistą konieczny jest szczególnie u chorych z jedną nerką, zaawansowaną cukrzycą i w przypadku kobiet w ciąży.

Kolka objawem kamicy nerkowej

Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, lecz objawem kamicy nerkowej, a także innych schorzeń układu moczowego. Rozpoznaje się ją wtedy, gdy w drogach moczowych znajdują się nierozpuszczalne złogi. Kiedy zaczynają się przemieszczać z nerki wzdłuż moczowodu, powodują bardzo silny ból. Ta mało przyjemna „podróż” jest możliwa, gdyż moczowód, podobnie jak jelito, ma zdolność ruchów perystaltycznych. Organizm stara się samoistnie „przesunąć“ złogi do pęcherza moczowego. To wtedy właśnie mówimy o kolce nerkowej.

FAKTY DOTYCZĄCE KOLKI NERKOWEJ

Jak powstają złogi?

Kamienie w nerkach tworzą się przez lata. Niestety, niekiedy do ich powstania sami się przyczyniamy, zapominając o przyjmowaniu odpowiedniej ilości płynów czy spożywając duże ilości białka. Sprzyjają im też niektóre choroby układu kostno-stawowego i pokarmowego, zaburzenia przepływu moczu w drogach moczowych, nawracające zakażenia układu moczowego, zaburzenia gospodarki fosforanowo-wapniowej (choroby przysadki mózgowej, przytarczyc, nadnerczy).

Złogi tworzą się w obrębie nerek i w pęcherzu moczowym. Powstają wtedy, gdy w moczu zgromadzi się zbyt dużo soli kwasów lub minerałów. Jeśli nie dojdzie do ich rozpuszczenia, w moczu wytrącają się drobne kryształki. Nie są groźne i nie powodują dyskomfortu. To tzw. piasek moczowy/nerkowy, który najczęściej wykrywany jest przypadkowo w badaniu ogólnym moczu, zleconym zwykle z zupełnie innego powodu. Sytuacja zmienia się jednak, gdy te mikroskopijne złogi rosną, obrastając kolejnymi warstwami osadu, czemu sprzyja zastój moczu oraz namnażanie się bakterii i złuszczonych komórek. Mamy wówczas do czynienia z kamieniami o różnej wielkości, kształcie i wadze. Te mniejsze same opuszczą moczowód, ale usunięcie większych złogów może wymagać interwencji chirurga, stąd tak ważna jest profilaktyka.

Jak leczy się kamicę nerkową?

W przypadku wystąpienia silnego bólu w okolicy lędźwiowej, który mógłby sugerować kolkę nerkową, należy zgłosić się do lekarza. Dlaczego? Bo taki objaw może być też związany z innymi, poważniejszymi dolegliwościami.

By mieć pewność, że pacjent cierpi na kamicę nerkową, lekarz może skierować go na badanie ogólne moczu, badanie krwi (oznaczenie stężenia kreatyniny, sodu, potasu, fosforu i kwasu moczowego), USG, badanie urograficzne, jak również na RTG i tomografię komputerową (w uzasadnionych przypadkach).

W badaniach obrazowych sprawdza się, jakiej wielkości jest złóg i czy opuści samodzielnie moczowód. Jeśli kamień jest zbyt duży, konieczne może okazać się jego rozbijanie (litotrypsja) i leczenie chirurgiczne.

SPOSOBY NA ZAPOBIEGANIE KOLCE NERKOWEJ

Pierwsza pomoc w kolce nerkowej

Przede wszystkim koniecznie należy zgłosić się do lekarza, który zdiagnozuje przyczynę bólu i zaleci odpowiednie leczenie. W kolce nerkowej konieczne jest łagodzenie bólu. Pomocne może się też okazać stosowanie leków rozkurczających, które ułatwiają przechodzenie kamienia przez drogi moczowe. Ulgę przyniosą też ciepła kąpiel i okłady.

Jak zapobiec nawrotowi kolki nerkowej?

Ataki kolki nerkowej lubią wracać. To niezbyt optymistyczna wiadomość. Na szczęście są sposoby, które pomogą nas uchronić przed nawrotem bólu. Podstawą jest rozpoznanie przyczyny kamicy, bo to pozwoli podjąć konkretne działania profilaktyczne.

We wszystkich typach kamicy nerkowej bardzo ważne jest nawadnianie. O ile nie ma przeciwwskazań, zaleca się wypijać ok. 2 l wody nisko zmineralizowanej dziennie, a u osób, które są aktywne fizycznie – nawet o litr więcej. Odpowiednio więcej płynów należy pić także przy wysokich temperaturach powietrza.

Dobre efekty dają również środki przeciwzapalne i moczopędne zawierające rozmaite zioła, np. wyciąg z kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieradki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci czy ziela skrzypu. Takie połączenie ziół przynosi ulgę w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym), warto stosować je także profilaktycznie w kamicy nerkowej.

Warto też przyjrzeć się swojej diecie. Jeśli jest w niej zbyt dużo źródeł białka (np. mięsa) oraz wapnia, szybciej dojdzie do powstania złogów. Do codziennego jadłospisu najlepiej włączyć warzywa i owoce, produkty zbożowe, ryby, kasze gruboziarniste.

Należy także pamiętać o tym, że niektóre choroby, np. dna moczanowa, sprzyjają powstawaniu kamieni moczowych. W takich przypadkach nie tylko należy wyeliminować jej przyczyny, ale także systematycznie przyjmować zalecone przez lekarza leki.

EML: Fit/247/06-2021

Źródła:
Mutrynowski T., Torz C., Dzigowski P., Radziszewski P., Kamica układu moczowego, Medycyna po Dyplomie 2011 (20); 8 (185): 91-94.

Fitolizyna to tradycyjny produkt leczniczy stosowany jako środek przeciwzapalny i moczopędny. Ma postać pasty doustnej, zawierającej wyciąg złożony z: kłącza perzu, łusek cebuli, liścia brzozy, nasion kozieratki, korzenia pietruszki, ziela nawłoci, ziela skrzypu, korzenia lubczyku i ziela rdestu ptasiego
LEK OTC
zobacz
Informacje o leku

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna.
Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, olejek miętowy lub mentol, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Fitolizyna. Skład i postać: Produkt złożony. Ekstrahent: etanol 45% (V/V). Substancje pomocnicze o znanym działaniu: parahydroksybenzoesan etylu (E214) i skrobia pszeniczna. Produkt zawiera do 4% (V/V) etanolu. Pasta doustna. Wskazania: Tradycyjny produkt leczniczy roślinny do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany pomocniczo w zakażeniach i stanach zapalnych dróg moczowych, w kamicy dróg moczowych (w drobnych złogach, tzw. piasku nerkowym) oraz profilaktycznie w kamicy nerkowej. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae), z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae dawniej Umbelliferae), anetol lub na alergeny pyłku brzozy, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. W przypadku konieczności zmniejszenia ilości przyjmowanych płynów (np. ciężkie choroby serca lub nerek). Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2021.02.12.

Tradycyjny produkt leczniczy roślinny z określonymi wskazaniami wynikającymi wyłącznie z długotrwałego stosowania.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

uwaga

Niektóre elementy serwisu mogą niepoprawnie wyświetlać się w Twojej wersji przeglądarki. Aby w pełni cieszyć się z użytkowania serwisu zaktualizuj przeglądarkę lub zmień ją na jedną z następujących: Chrome, Mozilla Firefox, Opera, Edge, Safari

zamknij
Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.